مرتضى مطهرى

53

مجموعه آثار شهيد مطهرى ( فارسي )

اكثريت قريب به اتفاق مردم سبك ندارند . اگر به ما بگويند سبكت را [ در رفتار ] بگو ، سيرهء خودت را بيان كن ، روشت را بيان كن ، تو در حل مشكلات زندگى [ چه روشى دارى ؟ پاسخى نداريم ] . هر كسى براى خودش در زندگى هدف دارد ، هدفش هرچه مىخواهد باشد ؛ يكى هدفش عالى است ، يكى هدفش پست است ، يكى هدفش خداست ، يكى هدفش دنياست . بالأخره انسانها هدف دارند . بعضى افراد براى هدف خودشان اصلًا سبك ندارند ، روش انتخاب نكرده‌اند ، روش سرشان نمىشود . ولى قليلى از مردم هستند كه در راهى كه مىروند سبك و روش دارند . قليلى از مردم اين‌جورند والّا اكثريت مردم دون منطق‌اند ، دون سبك‌اند ، دون روش‌اند ، به اصطلاح هرج و مرج [ بر اعمالشان حكمفرماست و ] هَمَجٌ رَعاع [ هستند . ] . سيرهء پيغمبر يعنى سبك پيغمبر ، متدى كه پيغمبر در عمل و در روش براى مقاصد خودش به كار مىبرد . بحث ما در مقاصد پيغمبر نيست ؛ مقاصد پيغمبر عجالتاً براى ما محرز است . بحث ما در سبك پيغمبر است ، در روشى كه پيغمبر براى هدف و مقصد خودش به كار مىبرد . مثلًا پيغمبر تبليغ مىكرد . روش تبليغى پيغمبر چه روشى بود ؟ سبك تبليغى پيغمبر چه سبكى بود ؟ پيغمبر در همان حال كه مبلّغ بود و اسلام را تبليغ مىكرد ، يك رهبر سياسى براى جامعهء خودش بود . از وقتى كه آمد به مدينه ، جامعه تشكيل داد ، حكومت تشكيل داد ، خودش رهبر جامعه بود . سبك و متد رهبرى و مديريت پيغمبر در جامعه چه متدى بود ؟ پيغمبر در همان حال قاضى بود و ميان مردم قضاوت مىكرد . سبك قضاوتش چه سبكى بود ؟ پيغمبر مثل همهء مردم ديگر زندگى خانوادگى داشت ، زنان متعدد داشت ، فرزندان داشت . سبك پيغمبر در زن دارى چگونه بود ؟ سبك پيغمبر در معاشرت با اصحاب و ياران و به اصطلاح مريدها چگونه بود ؟ پيغمبر دشمنان سرسختى داشت . سبك و روش پيغمبر در رفتار با دشمنان چه بود ؟ و دهها سبك ديگر در قسمتهاى مختلف ديگر كه اينها بايد روشن بشود . سبكهاى مختلف در رفتار مثلًا رهبرهاى اجتماعى و سياسى ، بعضى اساساً سبكشان يعنى آنچه كه بدان اعتماد دارند ، فقط زور است ، جز زور به چيز ديگرى ايمان و اعتماد ندارد ؛